Anne-Solenne Hatte với “Hương Bếp của Bà”, hay “Nếm Vị Việt Nam” tại Nhà Vườn Bội Trân
Có những cuộc trở về chẳng theo nẻo đường, cũng không chịu sự chỉ dẫn của địa đồ. Chúng tìm về qua ký ức, qua bàn tay sửa soạn, qua hương vị được nâng niu mà vượt tháng năm. Tại Huế, chuyến ghé thăm của Anne-Solenne Hatte đến Nhà Vườn Bội Trân chính là một cuộc hồi quy như thế, nơi căn nguyên, mạch truyền thừa nữ giới cùng ẩm thực Việt Nam đồng quy trong một ngôi nhà mà văn hóa vẫn còn hô hấp như đời sống chưa từng gián đoạn.
Anne-Solenne Hatte, mang hai dòng máu Pháp và Việt, được biết đến qua một hành trình trải rộng giữa thời trang, điện ảnh và văn chương. Được nhận ra từ sớm qua ống kính của nhiếp ảnh gia Jean-Baptiste Huynh, cô tiếp tục hiện diện trong những chiến dịch của Cartier, Biotherm và Levi’s, đồng thời theo học tại Paris V và Sorbonne. Nhưng phía sau vẻ thanh nhã hữu hình của con đường ấy còn có một cuộc truy tầm khác, lặng lẽ hơn và bền lâu hơn: cuộc kiếm tìm gia sản tinh thần.
Anne-Solenne Hatte, mang hai dòng máu Pháp và Việt, được biết đến qua một hành trình trải rộng giữa thời trang, điện ảnh và văn chương. Được nhận ra từ sớm qua ống kính của nhiếp ảnh gia Jean-Baptiste Huynh, cô tiếp tục hiện diện trong những chiến dịch của Cartier, Biotherm và Levi’s, đồng thời theo học tại Paris V và Sorbonne. Nhưng phía sau vẻ thanh nhã hữu hình của con đường ấy còn có một cuộc truy tầm khác, lặng lẽ hơn và bền lâu hơn: cuộc kiếm tìm gia sản tinh thần.
Cuộc kiếm tìm ấy đưa cô trở về với người bà ngoại, người cô gọi giản dị là Bà. Một người phụ nữ được hun đúc bởi chiến tranh, ly xứ và lưu đày, mang theo không chỉ hồi ức, mà cả công thức món ăn, nếp sửa soạn, cùng thứ ngữ pháp thân mật của căn bếp Việt. Từ mối dây ấy ra đời Hương Bếp của Bà, về sau được xuất bản quốc tế dưới tên Tasting Vietnam: Flavors and Memories from My Grandmother’s Kitchen.
Cuốn sách ấy không chỉ thuộc về ẩm thực. Nó là một hình thức lưu trữ khác. Qua nước dùng, rau thơm, nước chấm, món gỏi và các món ăn vùng miền, Anne-Solenne Hatte ghi lại những điều sử sách thường bỏ sót: ký ức trú ngụ trong căn bếp ra sao, biến chuyển làm đổi nguyên liệu mà không đổi cảm quan thế nào, và người phụ nữ giữ gìn mạch tiếp nối bằng những công việc lặp lại mỗi ngày như thế nào.
Bởi vậy, thật thuận lẽ khi hành trình ấy dẫn cô đến Nhà Vườn Bội Trân tại Huế. Nơi đây, một dòng truyền thừa nữ giới khác từ lâu đã được duy trì. Bội Trân, được biết đến quốc tế như một họa sĩ, đồng thời là người gìn giữ tinh hoa ẩm thực hoàng gia Huế, đã tạo nên một không gian nơi nghệ thuật, lòng hiếu khách và ký ức cùng hiện hữu mà không phân chia.
Trong những hình ảnh của chuyến thăm, Anne-Solenne Hatte đứng bên Bội Trân trong lúc cùng sửa soạn món ăn. Cảnh tượng ấy nhỏ nhẹ mà hàm súc. Một truyền thống của bàn ăn gia đình gặp một truyền thống được gọt giũa bởi chốn Hoàng gia. Căn bếp nhà và bàn tiệc hoàng gia không đối lập, mà gặp nhau trong sự chăm chút, kỷ luật và truyền trao.
Những lời cô để lại thật giản dị và chân thành:
"Gửi đến Mẹ Bội Trân yêu quý của con, Nữ Hoàng của Việt Nam! Và gửi đến người em gái yêu quý Bem của chị, con thương cả hai người vô cùng.
Thật là một niềm hạnh phúc thuần khiết khi được gặp lại gia đình thứ hai của con tại Huế. Bội Trân không chỉ là một nghệ sĩ tận hiến, mà còn là một người phụ nữ của yêu thương. Cảm ơn em gái Thục Đoan / Bem vì khoảng thời gian quý báu.”
Không cần thêm diễn giải. Câu nói ấy tự thân đã chứa đựng sự nhận ra.
Tại Nhà Vườn Bội Trân, những cuộc gặp như thế không được sắp đặt như cảnh tượng. Chúng mở ra như những mạch tiếp nối, nơi căn tính được tìm lại không bằng tuyên ngôn, mà qua bữa ăn chung, qua đối thoại, và qua uy quyền lặng lẽ của những người phụ nữ còn nhớ những điều lịch sử từng bỏ quên.