Trương Chí Dũng, Chủ tịch Trung tâm Giao lưu Văn hóa và Nghệ thuật Đông Nam Á Phố Đông Thượng Hải, chúc mừng Triển lãm cá nhân của Bội Trân: "Vừa Mơ Vừa Mở Mắt"
Tháng Mười năm 2017, ông Zhang Zhi Yong, Chủ tịch Trung tâm Giao lưu Văn hóa và Nghệ thuật Đông Nam Á Phố Giang Thượng Hải, cùng Bà Zhang Jing đến Nhà Vườn Bội Trân để chúc mừng triển lãm cá nhân Le Rêve Qui Veille (Vừa Mơ Vừa Mở Mắt). Chuyến thăm ấy gợi mở mối giao cảm rộng hơn giữa Huế, Thượng Hải và sự quan tâm ngày càng sâu sắc dành cho mỹ thuật Việt Nam.
Tháng Mười năm 2017, ông Zhang Zhi Yong đến Nhà Vườn Bội Trân với dáng vẻ chăm chú của một người đã quen ngắm nhìn sâu. Bên cạnh ông là Bà Zhang Jing. Họ đến Huế nhân một dịp vừa riêng tư vừa trọng thể: mừng năm sáu mươi tuổi của hoạ sĩ Bội Trân và dự lễ khai mạc triển lãm cá nhân Le Rêve Qui Veille (Vừa Mơ Vừa Mở Mắt) vào ngày 26 tháng 10 năm 2017.
Những chuyến ghé thăm như thế từ lâu đã thuộc về nhịp sống tự nhiên của Nhà Vườn Bội Trân. Không chỉ là một tư gia, cũng không chỉ là nơi triển lãm, nơi đây đã trở thành một ngôi nhà văn hóa, nơi hội họa, học thuật, ký ức, ẩm thực, chuyện trò và tình bằng hữu gặp nhau trong một đời sống sinh động. Khách đến không chỉ ghé thăm một địa điểm, mà bước vào một không khí được vun bồi qua nhiều năm tháng.
Ông Zhang Zhi Yong, Chủ tịch Trung tâm Giao lưu Văn hóa và Nghệ thuật Đông Nam Á Phố Giang Thượng Hải, không phải một vị khách thông thường. Với tư cách nhà sưu tập, nhà nghiên cứu và người kết nối văn hóa, ông từ lâu đã dành sự quan tâm bền bỉ cho mỹ thuật Việt Nam. Bộ sưu tập của ông gồm tác phẩm của Lê Phổ, Mai Trung Thứ, Nguyễn Trung, Bội Trân cùng nhiều tên tuổi khác, những người đã viết nên các chương quan trọng của hội họa Việt Nam thế kỷ hai mươi.
Vì vậy, sự hiện diện của ông tại Huế mang ý nghĩa vượt ngoài phép xã giao. Điều ấy gợi nên một sự nhìn nhận: rằng những nhà sưu tập nghiêm túc ở nước ngoài đang hướng về Việt Nam không phải nhất thời, mà bằng chiều sâu, sự kiên nhẫn và tinh thần khảo cứu.
Với Bội Trân, nhan đề Le Rêve Qui Veille (Vừa Mơ Vừa Mở Mắt) mang một lời bày tỏ lặng lẽ của riêng nó. Một giấc mơ vẫn còn thức. Tưởng tượng mà không trốn khỏi đời thực. Nội tâm được soi giữ bởi tỉnh thức. Cụm từ ấy không chỉ gọi tên một triển lãm, mà còn diễn tả khí chất nghệ thuật được hình thành qua nhiều năm lao động, cô tĩnh và lòng trung thành với tiếng nói riêng mình.
Sự kiện triển lãm ấy ngay trong chính không gian của Nhà Vườn Bội Trân càng thêm tương xứng. Chính nơi chốn này từ lâu cũng mang dáng dấp của một giấc mơ như thế: trữ tình, tỉnh táo, gần gũi và luôn mở mắt trước cái đẹp.
Ý nghĩa rộng hơn trong sự gắn bó của ông Zhang càng rõ vào những năm sau. Từ ngày 1 đến ngày 6 tháng 11 năm 2021, Thượng Hải tổ chức triển lãm quốc tế Bringing The World Together – Quintessence Sharing, với sự phối hợp của China Foreign Relations Association cùng các tổ chức liên quan. Diễn ra tại Magnolia Plaza, tòa nhà thương mại cao nhất khu Puxi, triển lãm đã đưa những tác phẩm quan trọng vào dòng chảy thường nhật của thành phố, thay vì khép kín trong những không gian chuyên biệt.
Bốn mươi sáu (46) tác phẩm của mười tám nghệ sĩ đến từ các quốc gia và vùng lãnh thổ thuộc sáng kiến Belt and Road được giới thiệu, gồm Việt Nam, Myanmar, Đức, Pháp, Ý, Hà Lan và Nam Phi. Trong số những tên tuổi Việt Nam hiện diện có Lê Phổ, Mai Trung Thứ và Nguyễn Trung. Tác phẩm Flower Arrangement của Lê Phổ được dành cho sự ghi nhận đặc biệt.
Tại Diễn đàn Nghệ thuật Quốc tế trong ngày khai mạc, ông Zhang giới thiệu mỹ thuật Đông Nam Á trước các vị lãnh đạo, nghệ sĩ, nhà sưu tập và khách mời. Ông đặc biệt nói về phong cách, thành tựu và vị trí lịch sử của Lê Phổ, Mai Trung Thứ và Nguyễn Trung, đặt họ trong cả bối cảnh mỹ thuật Việt Nam lẫn quốc tế.
Sự tận tâm ấy cũng hiện rõ trong công việc xuất bản. Ngày 26 tháng 12 năm 2020, cuốn Nguyen Trung Works được ra mắt tại Thượng Hải nhân năm tám mươi tuổi của họa sĩ Nguyễn Trung. Thành quả của năm năm nghiên cứu qua Việt Nam, Myanmar, Trung Quốc, Pháp và Hoa Kỳ, công trình này quy tụ 115 tác phẩm sáng tác từ năm 1970 đến 2018, cùng hồi ức của giới sưu tập, học giả, và một cuộc trò chuyện dài về đời sống cùng hành trình nghệ thuật của tác giả.
Là cuốn sách quy mô đầu tiên tại Trung Quốc khảo cứu có hệ thống về Nguyễn Trung, đây là một dấu mốc đáng kể trong việc nghiên cứu mỹ thuật Việt Nam hiện đại trên bình diện quốc tế.
Nhìn trong viễn cảnh rộng hơn, chuyến thăm Nhà Vườn Bội Trân năm 2017 vượt khỏi một kỷ niệm giao tiếp thông thường. Nó thuộc về chuỗi giao lưu văn hóa nghiêm túc: một nhà sưu tập từ Thượng Hải, một nữ họa sĩ ở Huế, những cuộc triển lãm nơi xa, những trước tác, những cuộc đàm đạo, những tình bằng hữu, và sự lan rộng chậm rãi nhưng bền chắc của mối quan tâm dành cho Việt Nam.
Nhà Vườn Bội Trân từ lâu hiểu rằng nghệ thuật không chỉ đi qua thị trường hay bảo tàng. Nghệ thuật còn đi qua tín nhiệm, lòng hiếu khách, những cuộc trò chuyện riêng, và những ngôi nhà nơi văn hóa được sống chứ không phải dàn dựng.
Ông Zhang Zhi Yong và bà Zhang Jing đến để chúc mừng “Vừa Mơ Vừa Mở Mắt”. Đồng thời, có lẽ không cần nói thành lời, họ cũng khẳng định rằng Huế vẫn hiện diện trên tấm bản đồ rộng lớn của nghệ thuật.
Sự tận tâm ấy cũng hiện rõ trong công việc xuất bản. Ngày 26 tháng 12 năm 2020, cuốn Nguyen Trung Works được ra mắt tại Thượng Hải nhân năm tám mươi tuổi của họa sĩ Nguyễn Trung. Thành quả của năm năm nghiên cứu qua Việt Nam, Myanmar, Trung Quốc, Pháp và Hoa Kỳ, công trình này quy tụ 115 tác phẩm sáng tác từ năm 1970 đến 2018, cùng hồi ức của giới sưu tập, học giả, và một cuộc trò chuyện dài về đời sống cùng hành trình nghệ thuật của tác giả.
Là cuốn sách quy mô đầu tiên tại Trung Quốc khảo cứu có hệ thống về Nguyễn Trung, đây là một dấu mốc đáng kể trong việc nghiên cứu mỹ thuật Việt Nam hiện đại trên bình diện quốc tế.
Nhìn trong viễn cảnh rộng hơn, chuyến thăm Nhà Vườn Bội Trân năm 2017 vượt khỏi một kỷ niệm giao tiếp thông thường. Nó thuộc về chuỗi giao lưu văn hóa nghiêm túc: một nhà sưu tập từ Thượng Hải, một nữ họa sĩ ở Huế, những cuộc triển lãm nơi xa, những trước tác, những cuộc đàm đạo, những tình bằng hữu, và sự lan rộng chậm rãi nhưng bền chắc của mối quan tâm dành cho Việt Nam.
Nhà Vườn Bội Trân từ lâu hiểu rằng nghệ thuật không chỉ đi qua thị trường hay bảo tàng. Nghệ thuật còn đi qua tín nhiệm, lòng hiếu khách, những cuộc trò chuyện riêng, và những ngôi nhà nơi văn hóa được sống chứ không phải dàn dựng.
Ông Zhang Zhi Yong và bà Zhang Jing đến để chúc mừng “Vừa Mơ Vừa Mở Mắt”. Đồng thời, có lẽ không cần nói thành lời, họ cũng khẳng định rằng Huế vẫn hiện diện trên tấm bản đồ rộng lớn của nghệ thuật.