Triển lãm mở ra như một không gian nơi trí tưởng tượng được tiếp nối qua nhiều thế hệ, nơi mỗi tác phẩm là một mảnh ký ức, một khát vọng và một khả thể chưa thành hình. Trong khu vườn nghệ thuật ấy, các họa sĩ không kể một câu chuyện chung, mà cùng tạo nên một trường cảm xúc đa thanh đầy xúc cảm.
Giấc Mơ của Những Giấc Mơ quy tụ tám nghệ sĩ Việt Nam: Trần Nguyên Đán, Trần Văn Mãng, Phan Thanh Bình, Trần Anh Huy, Nguyễn Vũ Lân, Hoàng Đăng Khanh, Lê Hữu Long và Lê Thừa Hải trong một triển lãm mang tính chiêm nghiệm tại Nhà Vườn Bội Trân. Không được kiến tạo như một câu chuyện, mà như một trạng thái hiện diện, triển lãm mở ra qua những tương ứng tinh tế giữa các tác phẩm, nơi ký ức, tưởng tượng và hội hoạ gặp nhau. Mỗi thực hành vẫn giữ tính riêng biệt, nhưng khi đặt cạnh nhau, chúng tạo thành một dòng chảy lặng, như những hình ảnh trở lại, biến đổi và bền bỉ tồn tại qua thời gian.
Nhà Vườn Bội Trân ghi dấu một khoảnh khắc mang tính định hình đối với mỹ thuật hiện đại Việt Nam, bắt đầu từ cuộc gặp gỡ riêng tư với nhà sưu tập Philippe Damas và Francis Belin, vào thời điểm ngay trước phiên đấu giá Đi Tìm Vĩnh Cửu (A Quest for Eternity) tại Christie’s Hồng Kông. Phiên đấu giá đã đạt được những kết quả mang tính cột mốc, thiết lập nhiều kỷ lục thế giới và củng cố vị thế ngày càng rõ nét của mỹ thuật hiện đại Việt Nam trên bình diện quốc tế. Vượt ra ngoài khuôn khổ của một sự kiện thị trường, A Quest for Eternity hiện diện như một minh chứng cho chiều sâu học thuật, tầm nhìn giám tuyển và di sản văn hoá bền bỉ mà các nghệ sĩ Việt Nam đã kiến tạo và tiếp tục lan toả trên bản đồ nghệ thuật toàn cầu.
Trong khoảng lặng sau đổ vỡ, có người cất tiếng; có người chỉ khẽ thì thầm. Bội Trân vẽ.
Những Người Đàn Bà Thanh Nhã của Huế, bảy dáng hình trong tà áo dài buông nhẹ, không tìm cách được nhìn thấy; họ hiện diện, như Huế đã từng hiện diện. Mang vết thương, lặng lẽ, mà rạng rỡ. Vẻ đẹp của họ không phải là phô bày, mà là một nơi nương náu.
Hành trình của Melchior Dejouany đến với mỹ thuật Việt Nam không bắt đầu từ sự huy hoàng, mà từ chiều sâu tĩnh lặng trong sơn mài của Bội Trân.
Giữa sơn mài và di sản, tác phẩm của bà không ồn ào. Nhưng ở lại.
Nhà sưu tập người Pháp Melchior Dejouany từng gọi việc khám phá sơn mài hội hoạ là “một trong những mặc khải đẹp nhất” của đời mình. Khởi điểm của mặc khải ấy là một bức tranh của Bội Trân, tĩnh lặng, rạng sáng và không thể quên, được nhìn thấy tại Christie’s Hồng Kông năm 2012. Trong kỹ pháp nhiều lớp của bà, ông nhận ra điều gì đó sâu hơn: cảm xúc, tĩnh tại, linh hồn. Tác phẩm của bà không chỉ mở ra một cánh cửa dẫn vào mỹ thuật Việt Nam, mà còn dẫn vào một câu chuyện, một câu chuyện tiếp nối qua nhiều thế hệ, được gắn kết bởi tầm nhìn, sự dịu dàng và sức mạnh lặng lẽ của cái đẹp, vượt qua khoảng cách và nối liền những bờ biển xa.
Bộ sưu tập Melchior Dejouany tôn vinh tài năng của những bậc thầy Việt Nam: những giấc mộng sơn mài nhiều lớp của Nguyễn Gia Trí, vẻ thanh nhã trên lụa của Lê Phổ, và những hình thể giàu thi tính của Vũ Cao Đàm. Và rồi, khởi đầu lại đến từ một bức tranh duy nhất của Bội Trân, một tác phẩm sơn mài lặng lẽ, không nói về sự huy hoàng, mà về phẩm cách. Chính tiếng nói của bà, đương đại, chiêm nghiệm và giàu tính nhân bản, đã là điều đầu tiên dẫn lối. Giữa những tên tuổi lớn, sự hiện diện của bà không ồn ào. Mà rạng sáng.
Tháng 6 năm 2021, Christie's Paris tổ chức phiên đấu giá đầu tiên dành riêng cho các nữ nghệ sĩ, trải dài qua năm thế kỷ. Trong toàn cảnh ấy, chỉ có một nữ nghệ sĩ Việt Nam hiện diện: Bội Trân. Tác phẩm sơn mài của bà không xuất hiện như một ngoại lệ, mà như một phần của dòng tiếp nối, một hiện diện đã thành hình, bước vào một trường nhìn rộng lớn hơn. Trong một phiên đấu giá nhằm soi sáng những gì từng khuất lấp, sự xuất hiện ấy không phải là một phát hiện, mà là một sự mở ra lặng lẽ.
Bội Trân là một trong số ít nữ nghệ sĩ Việt Nam nổi bật. Phong cách của bà chịu ảnh hưởng từ người thầy, Nguyễn Trung. Bà cũng từng là người mẫu của ông, đồng thời là một nguồn cảm hứng sáng tạo quan trọng trong tác phẩm của Nguyễn Trung. Bộ ba sơn mài Elegant in Hue của Bội Trân được trình bày theo cấu trúc triptych cổ điển châu Âu. Tác phẩm khắc họa một nhóm hình tượng thiếu nữ, như những nữ thần, đang dạo bước, ngồi và chuyển động trong một khu vườn rực rỡ. Bố cục của tác phẩm mang tính đặc biệt và ấn tượng.
Tháng Mười năm 2017, ông Zhang Zhi Yong, Chủ tịch Trung tâm Giao lưu Văn hóa và Nghệ thuật Đông Nam Á Phố Giang Thượng Hải, cùng Bà Zhang Jing đến Nhà Vườn Bội Trân để chúc mừng triển lãm cá nhân Le Rêve Qui Veille (Vừa Mơ Vừa Mở Mắt). Chuyến thăm ấy gợi mở mối giao cảm rộng hơn giữa Huế, Thượng Hải và sự quan tâm ngày càng sâu sắc dành cho mỹ thuật Việt Nam.
Phòng Tranh Bội Trân hân hạnh khi là một trong những đơn vị đồng hành cùng triển lãm nhóm “Chòn Chòn,” như một phần trong sự dấn thân lâu dài vào việc nâng đỡ các thế hệ nghệ sĩ trẻ, đồng thời góp phần vào một hệ sinh thái rộng lớn hơn, nơi mỹ thuật đương đại Việt Nam không ngừng vận động và mở rộng.
