Christie's Paris | Phượng Giao Kết và Tơ Duyên Rời: Những Tác Phẩm Việt Nam Tiêu Biểu từ Bộ Sưu Tập Melchior Dejouany
Bộ sưu tập Melchior Dejouany tôn vinh tài năng của những bậc thầy Việt Nam: những giấc mộng sơn mài nhiều lớp của Nguyễn Gia Trí, vẻ thanh nhã trên lụa của Lê Phổ, và những hình thể giàu thi tính của Vũ Cao Đàm. Và rồi, khởi đầu lại đến từ một bức tranh duy nhất của Bội Trân, một tác phẩm sơn mài lặng lẽ, không nói về sự huy hoàng, mà về phẩm cách. Chính tiếng nói của bà, đương đại, chiêm nghiệm và giàu tính nhân bản, đã là điều đầu tiên dẫn lối. Giữa những tên tuổi lớn, sự hiện diện của bà không ồn ào. Mà rạng sáng.
Bộ Sưu Tập Melchior Dejouany: Phượng Giao Kết và Tơ Duyên Rời, Christie's Paris, 8-12 Tháng Sáu 2024. Ảnh: thucdoan.com
Paris — Christie’s hân hạnh đồng hành cùng kỳ thứ bảy của sự kiện Asian Spring in Paris. Nhân dịp kỷ niệm một trăm năm thành lập Trường Mỹ thuật Đông Dương, từ ngày 8 đến 13 tháng 6, Christie’s sẽ giới thiệu một triển lãm quy tụ những tác phẩm quan trọng từ Bộ sưu tập Melchior Dejouany, dành riêng cho nghệ thuật Việt Nam, với sự góp mặt của 09 nghệ sĩ, gồm Lê Phổ, Mai Trung Thứ, Vũ Cao Đàm, Nguyễn Gia Trí, Lương Xuân Nhị, Hoàng Tích Chù, Trương Bé, Nguyễn Trung và Bội Trân.
Quy tụ 11 tác phẩm tiêu biểu của 09 nghệ sĩ Việt Nam xuất sắc thuộc thế kỷ XX và XXI, triển lãm từ Bộ sưu tập Melchior Dejouany mở ra một hành trình giàu sức gợi qua vẻ đẹp bền bỉ của Việt Nam. Với con mắt tinh tường cùng sự đồng hành quý giá của chuyên gia nghệ thuật Việt Nam Jean-François Hubert, bộ sưu tập của Melchior Dejouany đã dần định hình trong suốt hơn một thập niên, trải rộng trên nhiều chất liệu và phương thức biểu đạt. Qua năm tháng, bộ sưu tập này quy tụ những tác phẩm phản ánh gần tám thập niên mỹ thuật Việt Nam (1935–2015), với sự hiện diện của các tên tuổi quan trọng từ Trường Mỹ thuật Đông Dương như Nguyễn Gia Trí, Lê Phổ, Vũ Cao Đàm và Lương Xuân Nhị, cùng những nghệ sĩ đương đại giàu tiềm năng nhưng chưa được ghi nhận rộng rãi như Nguyễn Trung, Trương Bé và Bội Trân.
Triển lãm, diễn ra song hành với các phiên đấu giá nghệ thuật châu Á của chúng tôi, được tổ chức tại Christie’s Paris từ ngày 8 đến ngày 13 tháng 6.
Trường Mỹ thuật Đông Dương được thành lập vào mùa thu năm 1924 bởi hai họa sĩ: Victor Tardieu (1870–1937), một họa sĩ hàn lâm người Pháp, với sự hỗ trợ của Nguyễn Vạn Thọ (tức Nam Sơn, 1890–1970), một nghệ sĩ Việt Nam tự học. Hai nhà giáo dục này đã định hình một cuộc gặp gỡ văn hoá giữa Đông và Tây, nơi tri thức và kỹ pháp truyền thống của Đông Á được đặt trong đối thoại với thực hành nghệ thuật châu Âu. Từ đó, những thế giới nghệ thuật và kỹ thuật tương ứng dần nuôi dưỡng lẫn nhau, tạo nên một dòng chảy giao thoa mang tính nền tảng.
Mười một tác phẩm được giới thiệu trong triển lãm đều thuộc bộ sưu tập cá nhân của Melchior Dejouany, được ông dày công gây dựng trong suốt mười năm qua. Năm 2012, ông tình cờ khám phá một tác phẩm sơn mài Việt Nam của họa sĩ Bội Trân. Từ đó, ông dành một sự quan tâm sâu sắc cho nghệ thuật Việt Nam, cho sự đa dạng trong kỹ pháp và chiều sâu của đề tài, kiên trì hình thành một bộ sưu tập phản ánh gần một thế kỷ mỹ thuật Việt Nam (1920–2020), trải dài từ sơn mài, tranh lụa, bản vẽ, sơn dầu trên toan đến điêu khắc.
Dù lịch sử Việt Nam trong thế kỷ XX trải qua nhiều biến động và khắc nghiệt, chính sự tinh tế hiếm có, kỹ pháp điêu luyện và lời ngợi ca vẻ đẹp đã hiện lên từ những tác phẩm này.
Melchior Dejouany.
Sự đào tạo tại Trường Mỹ thuật Hà Nội cho phép các nghệ sĩ vượt ra khỏi khuôn mẫu, để từ đó làm chủ và chuyển hoá chúng theo cách riêng. Nhờ vậy, danh tiếng của Lương Xuân Nhị được xây dựng qua những chân dung phụ nữ duyên dáng, nơi hiện thực và lãng mạn, truyền thống và hiện đại cùng hiện diện trong một sự hài hoà tinh tế. Như "Portrait of a Lady" (1939) minh chứng, người họa sĩ, còn được biết đến với danh xưng “bậc thầy của sắc xanh”, đã nắm vững kỹ pháp sơn dầu, đồng thời khoác lên nhân vật của mình trang phục truyền thống. Được trao giải năm 1936 bởi Hội Khuyến khích Mỹ thuật và Công nghệ (SADEAI), Lương Xuân Nhị đã giảng dạy gần 25 năm tại Trường Mỹ thuật Đông Dương.
Vũ Cao Đàm là một trong những nghệ sĩ Việt Nam sớm khẳng định tài năng tại Pháp. Ban đầu được biết đến qua điêu khắc, ông tìm thấy trong thạch cao, đất nung, đồng hay đá một khả năng mở rộng kỹ pháp, đồng thời vẫn giữ được mối liên hệ bền chặt với nguồn cội. Tác phẩm "Head of a Woman" (1939), bằng đất nung, cho thấy một lối tạo hình vừa mềm mại vừa giàu biểu cảm. Sau quá trình đào tạo tại Trường Mỹ thuật Hà Nội, khi định cư tại Pháp, Vũ Cao Đàm tiếp tục theo học tại École du Louvre, một trải nghiệm có ảnh hưởng quyết định đến hướng đi nghệ thuật của ông, đồng thời dẫn ông đến việc phát triển thực hành hội họa. Phần lớn tranh của ông kết hợp ảnh hưởng của Ấn tượng và Hậu Ấn tượng, ông có mối liên hệ gần gũi với Chagall, cùng với di sản văn hoá Việt Nam. Nhiều tác phẩm lấy cảm hứng từ những cảnh trong "Truyện Kiều", thiên trường ca thế kỷ XIX quen thuộc với người Việt, nơi người xem có thể nhận ra những tầng nghĩa kín đáo được gợi mở trong tranh, như trong "The departure" (1953).
Triển lãm cũng giới thiệu những tấm sơn mài khổ lớn của Hoàng Tích Chù, Nguyễn Trung, Trương Bé và Bội Trân. Cũng như nhiều nghệ sĩ khác, họ được đào tạo trong nghệ thuật sơn mài truyền thống tại xưởng do Joseph Inguimberty thành lập trong khuôn khổ Trường Mỹ thuật Đông Dương. Vượt qua khuôn khổ của những bài học ban đầu, Nguyễn Gia Trí được xem là một trong những đại diện tiêu biểu của loại hình này. Với bảng màu gồm đỏ, hoàng thổ, nâu hổ phách và vàng, ông tạo dựng những phong cảnh Việt Nam với khu vườn trù phú, giàu chi tiết tinh tế. Trong các tác phẩm như "Perfection" hay "Women and Gardens of Vietnam", người họa sĩ nhấn mạnh vào hiệu ứng chất liệu, nét vẽ sinh động và những cử chỉ mang tính tự nhiên.
Lê Phổ có lẽ là một trong những nghệ sĩ tiêu biểu nhất cho sự giao thoa giữa phương Tây và Viễn Đông. Ông lựa chọn giữ lụa làm chất liệu, đồng thời từng bước chuyển hoá những ảnh hưởng nghệ thuật mà ông tiếp nhận tại Pháp. "The Bathing" (1938) cho thấy sự vận động liên tục trong hội hoạ của ông. Thế giới thi vị ấy gợi nhắc đến Bonnard, người mà ông dành nhiều ngưỡng mộ. Người xem có thể cảm nhận được vẻ duyên dáng cuốn hút của những hình thể nữ, sự gợi cảm được tiết chế trong những mảng màu gouache trầm, cùng một lớp bút pháp nhẹ và mờ, phảng phất liên tưởng đến hội hoạ của Odilon Redon. Với "The Philosopher" (1956), được sáng tác gần hai thập niên sau đó, hình thể và nhân vật dần hoà vào nhau, hướng tới một ngôn ngữ ngày càng trừu tượng.
Địa điểm
Christie’s Paris
9 Avenue Matignon
75008 Paris
Tham quan
8 June, 10am – 6pm
9 June, 2pm – 6pm
10 June, 10am – 6pm
11 June, 10am – 6pm
12 June, 10am – 6pm
13 June, 10am – 6pm
Liên hệ
+33 (0) 1 40 76 85 85
