Bội Trân và Ngôn Ngữ của Vị | Một Lối Rẽ Trong Hành Trình Ẩm Thực Á Đông của John Krich

John Krich
John Krich
Author John Krich

Khi viết về Huế, John Krich dừng lại trong khu vườn của Bội Trân, nơi ánh sáng tắt trước món đầu tiên. Điều hiện ra không phải là bóng tối, mà là một dạng rõ ràng khác, nơi bữa ăn không còn được nhìn thấy, mà được ghi nhận.

A Fork in Asia's Road: Adventures of an Occidental Glutton, John Krich
A Fork in Asia's Road: Adventures of an Occidental Glutton, John Krich

Ánh sáng tắt trước khi bữa ăn bắt đầu.

Không phải do sắp đặt, mà như một điều kiện của chính nơi chốn, một sườn đồi nằm ngoài thành phố, nơi con đường dẫn về phía những lăng tẩm hoàng gia và buổi tối được phép đến mà không bị ngắt quãng. Trong một khoảnh khắc ngắn, bàn ăn chìm vào bóng tối. Rồi dần dần, đường nét trở lại, tán cây hé lộ bầu trời, và những món ăn hiện ra, không như sự trình bày, mà như sự hiện diện.

Không điều gì được bộc lộ ngay lập tức.

Prawns with Five Spices
Prawns with Five Spices

Mỗi yếu tố đều giữ lại. Một con tôm trong năm vị nằm trong thứ nước dùng trong trẻo không tìm cách gây ấn tượng. Một trái vả băm nhuyễn, nêm nếm, gợi lại cảm giác của cái sống mà không mô phỏng nó. Một bát súp được ninh trong nhiều giờ từ chối sự rút ngắn. Đây không phải là sáng tạo mới, cũng không phải diễn giải. Chúng thuộc về một dòng tiếp nối chưa bị đứt đoạn, chỉ tạm thời lệch đi, và ở đây, được lặng lẽ nối lại.

Trước khi chạm vào món ăn đầu tiên, người ta nhận ra rằng đây không phải là một nhà hàng theo nghĩa thông thường. Không gian này không tổ chức quanh việc phục vụ. Nó mở ra như một phần kéo dài của đời sống.

Phía trước là một phòng tranh dài, nơi những bức vẽ về phụ nữ và phong cảnh tồn tại trong trạng thái không cần giải thích. Phía sau, khu vườn mở ra với hồ sen, cây trái và những ngôi nhà gỗ không tái dựng truyền thống, mà tiếp tục nó. Trong hơn một thập kỷ, Bội Trân làm việc tại đây, vẽ và nấu trong cùng một không gian, không tách rời hai điều ấy.

Bà không di chuyển giữa các lĩnh vực.
Bà ở lại trong cùng một trạng thái.

Điều xuất hiện trên tranh và điều được đặt trên bàn không phải là hai thực hành song song. Chúng đi ra từ cùng một sự tiết chế, cùng một sự từ chối phô bày, cùng một sự chú tâm vào những gì không được phép mất đi.

“Ban đầu, tôi chỉ nấu cho bạn bè,” bà nói, không nhấn mạnh. “Sau đó dần dần có người tìm đến.”

Cử chỉ ấy không thay đổi. Nó chỉ được mở rộng.

Trong một thành phố thường được gọi là kinh đô ẩm thực của Việt Nam, nơi những mảnh vụn của ẩm thực cung đình còn tồn tại dưới những dạng thu nhỏ hoặc cách điệu, điều xuất hiện ở đây không phải là phục dựng theo nghĩa trình diễn. Không phải tái tạo. Không phải bảo tồn để trưng bày.

Mà là tiếp nối.

Best of Both Worlds
Artworks displayed at Boi Tran Garden (Boi Tran Art Gallery)

Ẩm thực Huế, trong hình thức tinh tế nhất của nó, chưa bao giờ được thiết kế cho sự dư thừa. Nó được cấu trúc bằng cân bằng, bằng khẩu phần nhỏ, bằng sự sắp đặt chính xác, một cảm quan đặt ngang nhau giữa màu sắc, hương vị và hình thức. Những nguyên tắc ấy không thể tái tạo bằng quy mô. Chúng chỉ có thể được duy trì bằng sự chú tâm.

Bội Trân không tuyên bố mình khôi phục điều đã mất. Bà không đặt mình vào một câu chuyện phục hồi. Thay vào đó, bà làm việc trong phần còn lại, chọn lọc, tinh chỉnh và để nó tiếp tục mà không bị biến dạng.

Đây không phải là hoài niệm.
Đây là trách nhiệm.

Cuộc đời của bà, cũng như không gian bà tạo dựng, không đi theo một đường thẳng duy nhất. Được đào tạo như một họa sĩ, hình thành qua nhiều năm thực hành tại Thành phố Hồ Chí Minh, bà trở về Huế không phải để rút lui, mà để tạo ra một nơi mà nghệ thuật, ký ức và đời sống có thể cùng tồn tại. Khu vườn chưa bao giờ được hình dung như một nhà hàng. Nó chỉ trở thành như vậy khi cần đón nhận những người tìm đến.

Điều được trao ở đây không phải là sự hiếu khách theo nghĩa thông thường. Không phải trình diễn. Không phải phục vụ.

Mà là một lời mời để ở lại.

Trong sự vắng mặt của dư thừa, một điều khác trở nên rõ ràng. Bữa ăn không tìm cách tái hiện quá khứ, cũng không diễn giải nó. Nó giữ một trạng thái nơi quá khứ chưa hoàn toàn biến mất.

Và trong trạng thái ấy, công việc của Bội Trân, dù trên tranh hay trên bàn, không tự trình bày như thành tựu.

Nó tồn tại như một sự tiếp nối.

Bạn có thể quan tâm

Minh Duc Trieu Tam Anh

Mặc Tích Tôn Vinh: Thượng tọa Giới Đức (Minh Đức Triều Tâm Ảnh) Đề Tặng Bội Trân, 2004

“Dream of Dreams” Group Exhibition, Poetic Amid the Ancient Capital of Hue

Harper’s Bazaar | Triển Lãm Nhóm “Giấc Mơ Của Những Giấc Mơ” Nên Thơ Giữa Cố Đô Huế

Dream of Dreams Exhibition

Giấc Mơ Của Những Giấc Mơ, Triển Lãm Đương Đại Quy Tụ 8 Nghệ Sĩ Việt Nam Tại Nhà Vườn Bội Trân

Dr Phan Thanh Hai & Artist Boi Tran

Bội Trân, Người Đàn Bà Vẽ Giấc Mơ Huế

Bộ Sưu Tập Philippe Damas và Phiên Đấu Giá Lịch Sử Tại Christie’s Hồng Kông

Jean Baptiste Huynh

Jean-Baptiste Huynh, Paris, or The Distance That Becomes Dialogue

Bội Trân, "Những Thiếu Nữ Thanh Nhã Huế", 2015, Hay Sự Lựa Chọn Tất Yếu Của Phẩm Cách Chống Lại Số Mệnh

Từ Sơn Mài Đến Ánh Sáng: Một Khởi Đầu Từ Bội Trân

Christie's Paris | Phượng Giao Kết và Tơ Duyên Rời: Những Tác Phẩm Việt Nam Tiêu Biểu từ Bộ Sưu Tập Melchior Dejouany

Ngo Manh Duc (B. 1941), son of Le Thi Luu (Vietnam, 1911-1988) born on 1 January 1941, which he enunciates as “1.1.41” with his constant smile, speaking softly and slowly which never fails to grab the listener’s attention. He was brought up in a wonderful atmosphere of painters and intellectuals (often of Vietnamese origin), and this only helped to cement the ideals and traditions of family, close friends and kinships.

Ngô Mạnh Đức, Ái Tử Của Lê Thị Lựu, Và Bội Trân: Sự Ghi Nhận Không Cần Đến Sự Cận Kề, Hay Nơi Một Cách Nhìn Gặp Một Cách Nhìn

“Ngon Từng Ngõ Ngách”, và Cuộc Trò Chuyện với Bội Trân

Nhà Vườn Bội Trân, Một Không Gian Nghệ Thuật Rất Huế

Christie’s Paris | Phụ Nữ Trong Nghệ Thuật Từ Thế Kỷ XVI Đến Thế Kỷ XXI, Hay Bội Trân: Một Hiện Diện Duy Nhất Từ Việt Nam Không Còn Ở Trong Vùng Khuất

Éternité Magazine | Cloud Landing Collection by Photographer Tran Dinh Thuc Doan

Éternité Magazine | Bộ Sưu Tập Cloud Landing qua Ống Kính Nhiếp Ảnh Gia Trần Đình Thục Đoan

The Hue To Go by KF Seetoh | Royal Cuisine & Cultural Interview at Boi Tran Garden

Anne-Solenne Hatte’s “La Cuisine De Bà”, or “Tasting Vietnam” at Boi Tran Garden

“Ươm Dưỡng Văn Hoá Tại Việt Nam và Sự Tái Sinh Của Huế như Trung Tâm Nghệ Thuật và Di Sản Của Việt Nam”, được Tổ Chức bởi Trường Harvard Kennedy, Trường Đại học Fulbright Việt Nam và Nhà Vườn Bội Trân, hay Tín Nhiệm Của Những Định Chế

Vu Giang Huong, Painter, General Secretary, Vietnam Fine Arts Association (1984-1989); Tran Khanh Chuong, Painter, President, Vietnam Fine Arts Association (1999-2019); Boi Tran; Hoang Phu Ngoc Tuong, Author and Truong Be, Painter, President, Hue University of Fine Arts (1996-2002), Hue, Vietnam, 1995.

Ta Biết Gì Về Một Đời Người? Trương Bé, Tuyệt Đối, và Một Sự Ghi Nhận Dành Cho Bội Trân

Elégantes in Hué | lacquer on panel (triptych) | each 120 x 80 cm (47 1/4 x 31 1/2 in.), overall 120 x 240 cm (47 1/4 x 94 1/2 in.). Hammered Price: USD 15,189 at Ravenel: Select Modern & Contemporary Art, Vietnamese Modern Art, 2019

Ravenel, Mỹ Thuật Hiện Đại Việt Nam, hay Kiến Trúc của Thanh Tao và Kỷ Luật của Cái Đẹp trong Bội Trân

Lá Thư của Tiến sĩ Volker Wissing, Tổng Thư ký, Bộ trưởng Liên bang Đức về Kỹ thuật số và Giao thông, hay Phẩm Cách của Ký Ức

Boi Tran (Vietnam, B. 1957)Mother and Childrensigned 'Btran' (lower left)lacquer on panel (triptych)each 120 x 80 cm. (47 1/4 x 31 1/2 in.)overall 120 x 240 cm. (47 1/4 x 94 1/2 in.)Painted in 2010

Thanh Niên News: Cảnh Giới Siêu Xuất

“A Perfect Evening of Companionship” with Skirball Cultural Centre Founding President and CEO Uri D Herscher at Boi Tran Garden, or Where Hearts Spoke Naturally

Dâng Tặng Của Tĩnh Lặng: Bút Tích Thiền Gửi Nữ Sĩ Bội Trân

Shanghai Pujiang Southeast Asia Culture and Art Exchange Center President Zhang Zhi Yong Celebrates Boi Tran’s Solo Exhibition: Le Rêve Qui Veille

Bài Viết của Chuyên Gia Cấp Cao tại Christie’s Jean-François Hubert Luận về Tác Phẩm của Bội Trân tại Triển Lãm Cá Nhân ‘Vừa Mơ Vừa Mở Mắt’, 2017

William Adams, chairman of the National Endowment for the Humanities and a Vietnam veteran, moderates a panel discussion, “The Troops: A View from the Front Lines” on Thursday, April 28, 2016, at the LBJ Presidential Library. The panel discussion was part of the LBJ library’s three-day Vietnam War Summit.LBJ Library photo by Jay Godwin 04/28/2016

Câu Chuyện Chưa Muốn Khép Lại: Ngài William Drea Adams, Chủ Tịch Thứ Mười Quỹ Quốc Gia Vì Nhân Văn Hoa Kỳ, Ông Joe Boulos và Một Buổi Chiều Trò Chuyện tại Nhà Vườn Bội Trân

The Largest Museum in Canada: The Royal Ontario Museum and Its Letter to Boi Tran, or Two Ways of Holding the World

Bảo Tàng Lớn Nhất Canada: Bảo Tàng Hoàng Gia Ontario và Thư Gửi Bội Trân, hay Hai Cách Giữ Lấy Thế Giới

Mr Ng Teck Hean was appointed Ambassador of Singapore to the Socialist Republic of Vietnam in August 2012. Prior to his current appointment, he headed the Policy Planning and Analysis Directorate I (Southeast Asia) in the Ministry of Foreign Affairs. Mr Ng joined the Singapore Foreign Service in 1992. He served his first overseas assignment in the Singapore Embassy in Washington DC, USA, as First Secretary, from 1995 to 1998. Mr Ng was appointed as Special Assistant to then Minister for Foreign Affairs, Professor S Jayakumar, in 2002. He served his next overseas assignment as Deputy High Commissioner in Kuala Lumpur, Malaysia, from 2003 to 2006.He was conferred the National Day Award (Public Administration Medal) in 2003 and 2013 by the Government of Singapore.

Cuộc Gặp Gỡ Ngoại Giao & Văn Hoá, hay Ngoại giao như một Hình thái Trải nghiệm của Sự Sống

Khai Dấu Đầu Tiên Của Việt Nam: Thục Đoan cùng Christie’s, hay Người Phụ Nữ Việt Đầu Tiên Góp Phần Vào Phiên Đấu Giá Mỹ Thuật Việt Nam Mang Tính Cột Mốc “Truy Tưởng Giai Sự: Tuyển Chọn Mỹ Thuật Việt Nam” với Vai Trò Cố Vấn Mỹ Thuật và Biên Dịch

Group Exhibition "Chòn Chòn"

Triển Lãm Nhóm “Chòn Chòn”, 2015, Hay Vòng Tròn Như Một Chân Trời Chung Giữa Hà Nội và Huế, với Sự Đồng Hành Của Phòng Tranh Bội Trân

Brigitte Woman: Nơi Căn Bếp Nở Thành Nụ Cười

Cuộc Gặp Gỡ Ngoại Giao Tại Huế: Nơi Văn Hoá Trở Thành Ngôn Ngữ Của Quốc Gia hay Thẩm Quyền Lặng Lẽ của Văn hoá

Painter Boi Tran depicting her oil painting in 2014

Tinh Hoa Của Hai Thế Giới: Con Đường Phía Trước Luôn Rộng Mở, Nữ Hoạ Sĩ Của Huế Mộng Và Thơ

Tran Nguyen Dan, Deputy Director, Vietnam National Fine Arts Museum (1998-2003); Boi Tran and Cao Trong Thiem, Director, Vietnam National Fine Arts Museum (1998-2003); Hanoi, circa 2000.

Cao Trọng Thiềm, Một Bức Thư, 2013, Hay Khoảnh Khắc Khi Thiết Chế Dừng Lại Trước Một Không Gian Sống

Dư Âm Ký Ức: Bội Trân trong Lá Thư của Vĩnh Tường

Hoang Vien Restaurant, Founded and Managed by Artist Boi Tran

Tạp chí DestinAsian: Khao vị Huế

Bội Trân và Ngôn Ngữ của Vị | Một Lối Rẽ Trong Hành Trình Ẩm Thực Á Đông của John Krich

Anthony Bourdain tại Nhà Vườn Bội Trân | CNN Parts Unknown: Sống Động Việt Nam

Dinh Cuong, Boi Tran, Truong Be and Vinh Phoi, Hue, circa 2010

Bội Trân Trong Cái Nhìn Của Các Họa Sĩ Việt Nam: Một Bài Thơ Của Đinh Cường

ZDF Journalist Peter Kunz and Painter Boi Tran

Peter Kunz và Vẻ Đẹp Dịu Dàng của Khu Vườn Bội Trân: Một Cuộc Đối Thoại của Những Tâm Hồn

Nhà Vườn Bội Trân và Ân Tứ Từ Cội Nguồn, Một Ký Ức Được Gìn Giữ

Nơi Tâm Giao Hội: Khúc Tri Ân của Gilbert Montagné dành cho Nhà Vườn Bội Trân

Travel + Leisure: Ẩm Thực Việt Nam, Cẩm Nang Toàn Diện

madonna

“Madonna” của Bội Trân: Lần Xuất Hiện Đầu Tiên Và Một Kết Quả Đáng Ghi Nhận Tại Sotheby’s, 2008

Bội Trân và Uỷ Thác Thầm Lặng: Gìn Giữ Những Phác Thảo Bị Lãng Quên của Bùi Xuân Phái và Một Thế Hệ Nghệ Thuật

Tran Luu Hau (Vietnam, 1928-2020) and Boi Tran on the occasion of Boi Tran's Solo Exhibition: The Call From My Within at Minh Chau Art Gallery, Hanoi, circa 2000.

Vượt Ra Khỏi Nghệ Thuật: Trần Lưu Hậu, Bội Trân và Đạo Nghệ của Sự Trân Trọng

Singapore Delegation at Boi Tran Garden

Nhịp Cầu Thanh Nhã: Nhà Vườn Bội Trân Đón Tiếp Phái Đoàn Văn Hoá Singapore

Tran Ninh Ho's Handwriting to Boi Tran, 2005, "To love and esteem Artist Boi Tran and your family. Hanoi, Early Summer 2005."

Bội Trân và Trang Bìa Thi Ca: Tranh Trong Ấn Phẩm của Trần Ninh Hồ

Boi Tran and Nguyen Trong Tao, 2017.

Tuổi Trẻ, Hoa, và Ngôn Ngữ Thầm Lặng trong Thiếu Nữ và Hoa của Bội Trân

Triển Lãm 'Tôi và Tiếng Gọi Từ Nội Tâm': Nguyễn Trung về Thế Giới Ân Mỹ và Hội Hoạ của Bội Trân